Month: March 2012

Η συνέντευξη «όπως θα έπρεπε να είναι» …

Τέσσερα χρόνια στο πηδάλιο του κυπριακού κράτους είχαν πολύ αρνητική επίδραση στο Δημήτρη Χριστόφια. Έκαναν την αντίληψή του για το δικό του ρόλο να μετακυλήσει και εκεί που πίστευε ότι το κόμμα ήταν αυτός, να το επεκτείνει και να θεωρεί ότι το ίδιο το κράτος είναι ο Χριστόφιας. Ο Πρόεδρος με την παρουσία του την περασμένη Τετάρτη, άφησε μικρό περιθώριο για πολιτικό σχολιασμό.

Πιο πολλή εντύπωση και συζήτηση δημιούργησε η επικοινωνιακή τακτική που χρησιμοποίησε παρά η ουσία των όσων είπε. Προσωπικά δε μου άρεσε καθόλου ούτε από άποψη περιεχομένου, ούτε από άποψη παρουσίας. Διακατεχόταν από μια παράξενη ευφορία την οποία έβγαζε προς τα έξω με υπερβολές και μεγαλοστομίες. Η τάση του να αναδειχθεί για άλλη μια φορά ως ο μεσσίας που κουβαλά τον σταυρό του μαρτυρίου ήταν ιδιαίτερα εμφανής. Τελικά η αίσθηση που επικράτησε ήταν πως η δημοσιογραφική συνέντευξη δόθηκε όχι για να ενημερώσει ο Πρόεδρος -όπως οφείλει- με διαφάνεια και ειλικρίνεια τους πολίτες για την εξέλιξη του εθνικού ζητήματος, αλλά κυρίως, για να απαντήσει στους επικριτές του. Το ότι προχώρησε και ένα βήμα παρακάτω απειλώντας τους πάντες με «αποκαλύψεις» για να διασώσει την υστεροφημία του μάλλον οφείλεται στην ευφορία που τον είχε καταλάβει.

Σε κάθε περίπτωση η τραγικότητα του κυπριακού παραμένει. Γιατί φαίνεται ότι τόσο ο ίδιος όσο και διάφοροι στην αντιπολίτευση που σχολίασαν ποικιλοτρόπως στη συνέχεια αδυνατούν κυριολεκτικά να συλλάβουν την ωμή πραγματικότητα που δεν είναι άλλη από το γεγονός του ότι εδώ που έφτασαν τα πράγματα λίγα μπορούν να γίνουν. Η αλληλο-επίρριψη ευθυνών, οι υποχωρήσεις ή μη του Χριστόφια και των προηγούμενων, η λεγόμενη υστεροφημία των πολιτικών, η παρελθοντολογία, η πυραυλολογία κλπ λίγη σημασία έχουν. Μπορεί όλα αυτά να είναι χρήσιμα εργαλεία για να δίνουν τροφή για επιχειρήματα στους φανατικούς οπαδούς των μεν και των δε, η πραγματικότητα όμως είναι πως δεν αλλάζει τίποτα στην ουσία του Κυπριακού, ούτε και δικαιώνεται κανείς μέσα από μια τέτοια συζήτηση.

Σε μια νοητική άσκηση, φαντάζομαι πως αν είχαμε ένα σοβαρό Πρόεδρο η χθεσινή συνέντευξη θα ήταν πολύ διαφορετική. Ένας στοχοπροσηλωμένος νηφάλιος συνομιλητής θα είχε την τόλμη και την ειλικρίνεια μετά που συνομιλεί για 4 χρόνια να πει ότι η κατάσταση είναι κρίσιμη και ότι βρισκόμαστε ουσιαστικά ένα βήμα πριν τη de facto διχοτόμηση. Να κάνει αυτοκριτική και να παραδεχτεί ότι δυστυχώς η καθυστέρηση να αναλάβει δράση στην αρχή της θητείας του είχε οδυνηρές συνέπειες στη συνέχεια. Επειδή η εκλογή του Έρογλου ήταν ένας σοβαρός ανασταλτικός παράγοντας στην εξέλιξη των συνομιλιών. Να παραδεχτεί ότι η διεθνής κοινότητα και τα Ηνωμένα Έθνη συζητούν ήδη την επόμενη ημέρα στη βάση του να διαχειριστούν ένα ιδιότυπο καθεστώς που θα διαιωνιστεί για χρόνια. Στη συνέχεια να ζητήσει τη βοήθεια της αντιπολίτευσης και τη συστράτευση όλων των ελληνοκυπριών σε μια ύστατη προσπάθεια. Να ανακοινώσει μια άμεση σοβαρή πρωτοβουλία υλοποιήσιμη πριν τη λήξη της θητείας του για να στείλει το μήνυμα στη διεθνή κοινότητα και την Τουρκία ότι επιθυμεί λύση πριν το 2013. Να ανακοινώσει αλλαγή προσώπων στη διαπραγματευτική ομάδα. Να απαλλάξει επιτέλους από τα καθήκοντά του τον αιωνόβιο Υπουργό Εξωτερικών, να εντάξει νέους ανθρώπους από διάφορους κομματικούς χώρους και να ετοιμάσει το περίγραμμα στη βάση μιας έξυπνα αποκεντρωμένης ομοσπονδίας πάνω στην οποία θα καλέσει την άλλη πλευρά να συζητήσει.

Αλλά τι τα λέμε όλα αυτά; Τέσσερα χρόνια στην εξουσία ο «Πρόεδρος της λύσης» πέτυχε το εξής αδιανόητο. Κατάφερε να πείσει ακόμη και τους πιο φανατικούς της λύσης ότι η μη λύση μπορεί να αποτελεί πιο ρεαλιστική επιλογή…

Tips & Bites!

Ø  «Δεν απαντώ σε υποθετικές ερωτήσεις», απάντησε η ευρωβουλευτής Ελένη Θεοχάρους όταν ρωτήθηκε σχετικά με τις προθέσεις της σε περίπτωση που χάσει στο Ανώτατο Συμβούλιο του ΔΗΣΥ το χρίσμα της υποψηφιότητας για την προεδρία. Άλλο όμως το υποθετικό σενάριο κι άλλο το πιθανό. Μέχρι τη στιγμή τουλάχιστον που γράφονταν αυτές οι γραμμές δεν είχαμε ακόμη τα αποτελέσματα του ανωτάτου αλλά  ως τη στιγμή που θα φτάσει το άρθρο στα χέρια σας ο ΔΗΣΥ θα έχει υποψήφιο. Το καταστατικό δεν προνοεί ούτε και επιβάλλει σεβασμό προς τις αποφάσεις της πλειοψηφίας για οποιονδήποτε άλλο πέρα από τα μέλη και τα στελέχη του κόμματος. Ο καθένας είναι ελεύθερος να κινείται εντός ή εκτός ενός ενιαίου συνόλου. Τα εντός εκτός και επί τ’ αυτά όμως απαγορεύονται και αυτό δεν είναι υποθετικό είναι απλά γεγονός.
Ø  Ρυθμίστηκαν τα φορολογικά ζητήματα μεταξύ εκκλησίας και δημοκρατίας. Επιτέλους! Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι γιατί χαιρέτισαν τη συμφωνία μόνο τα κόμματα ΕΔΕΚ και ΑΚΕΛ. Άντε, ας ξεκολλήσει η δεξιά από πεπαλαιωμένες εμμονές. Ότι ξεκαθαρίζει τις σχέσεις κράτους εκκλησίας θα πρέπει να αξιολογείται ως θετική κίνηση προς τα εμπρός. Αυτό τουλάχιστον για όσους θέλουν και να είναι και να φαίνονται σύγχρονοι και φιλελεύθεροι.
Ø  Πάντως ο Αρχιεπίσκοπος δε χρειάστηκε παρά μόνο δύο λεπτά για να μας κάνει και πάλι ρεζίλι αυτή τη φορά στους πρέσβεις των ξένων αντιπροσωπειών στην Κύπρο. «Δε χρειάζεται λέει πάνω από μια ώρα όταν ο χτίστης έχει μια πτυσσόμενη σκάλα που μέσα σε πέντε λεπτά στήνεται και χρειάζεται μισός κουβάς, μισή σίκλα πυλός για να στερεώσουμε την πέτρα εκείνη, να μην υποχωρήσει, γιατί δεν ξέρει κανείς πότε θα υποχωρήσει». Φανταστείτε το! Είναι σαν αυτές τις αμοντάριστες εικόνες που προβάλλει το euronews με ένδειξη «no comment».
Ø  Το Πολιτικό Γραφείο του Γιώργου Λιλλήκα διοργανώνει ημερίδα με θέμα από το Σχέδιο ΑΝΑΝ 5 στο Σχέδιο ΑΝΑΝ 6! Μέχρι να το χωνέψει αυτός ο άνθρωπος ότι η πολιτική του καριέρα έχει τελειώσει οριστικά θα φτάσει στο Σχέδιο Ανάν 26! Όσοι και οι ψήφοι που θα λάβει αν αποφασίσει τελικά να είναι υποψήφιος.
Ø  Οριστική είναι η αποχώρηση του Κίκη Καζαμία από το Υπουργικό και μάλλον και από κάθε άλλο δημόσιο ή πολιτικό αξίωμα για το μέλλον. Αφήνει όμως πίσω του κάτι που μπορεί να εντοπιστεί σε ελάχιστα δημόσια πρόσωπα, κάτι εξαιρετικά σπάνιο. Αφήνει μια καριέρα που τη χαρακτήριζε το πολιτικό ήθος! Τη στάση και τις πράξεις του Κίκη Καζαμία καθ’ όλη τη διάρκεια της πολιτικής του καριέρας διέκρινε η ειλικρίνεια, η διάθεση προσφοράς, η εργατικότητα, οι χαμηλοί τόνοι και η πολιτική προνοητικότητα. Κ. Καζαμία σ’ ευχαριστούμε που έθεσες τον πήχη του πολιτικού ήθους τόσο ψηλά, εύχομαι να αποτελέσεις παράδειγμα προς μίμηση για τις νέες γενιές κύπριων πολιτικών.

Νίκο Αναστασιάδη, δε θα γράψω ότι είσαι ο καλύτερος αλλά ότι είσαι σίγουρα ο καταλληλότερος να αναλάβεις το πηδάλιο του κράτους σ’ αυτή τη φάση της Κυπριακής ιστορίας. Το ταξίδι ξεκίνησε και η ευθύνη είναι μεγάλη! Οπότε, καλές επιλογές συνεργατών, νούσιμες και καθαρές κουβέντες και μακριά από επικίνδυνες προ-δεσμεύσεις.

Ο υποτελής «Προμηθέας»*

Την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε τη λειτουργία του το ινστιτούτο ερευνών «Προμηθέας». Το όνομα του ινστιτούτου προέρχεται από την ελληνική μυθολογία, με βάση την οποία ο Δίας ο βασιλιάς των θεών ξέροντας το πόσο ωφέλιμη είναι η φωτιά την είχε κρατήσει για τους Θεούς. Ο Προμηθέας όμως παράκουσε την εντολή του, έκλεψε τη φωτιά από τους Θεούς και τη χάρισε στους ανθρώπους. Ο Δίας για να τον τιμωρήσει τον έδεσε με αλυσίδες σε ένα βράχο και κάθε μέρα σε συγκεκριμένη ώρα έστελνε έναν αετό να του φάει το συκώτι. Το μαρτύριο αυτό συνεχίστηκε για πολλά χρόνια μέχρι που ο Ηρακλής πέρασε από εκεί, τον λυπήθηκε, σκότωσε τον αετό και ελευθέρωσε τον Προμηθέα…

Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Ο μύθος του Προμηθέα όπως και ο κάθε μύθος φανερώνει διδάγματα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δείχνει τη γενναιότητα του Προμηθέα ο οποίος παράκουσε τον ίδιο του τον βασιλιά για να πράξει αυτό το οποίο θεωρούσε ορθό. «Προμηθέας» … όμορφο όνομα για ινστιτούτο ερευνών. Επειδή η επιστημονική έρευνα ιδανικά ταυτίζεται με μια αντικειμενικότητα υπεράνω οδηγιών, υπεράνω υφιστάμενης γνώσης, προκαταλήψεων και ιδεολογιών. Η έρευνα -οφείλει τουλάχιστον- να είναι πάνω απ’ όλα ανεξάρτητη και ελεύθερη για να μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω με νέες ανακαλύψεις, για να σπρώξει την πρόοδο και να διευρύνει την κατανόησή μας για τον κόσμο που μας περιβάλλει.

Μπορεί όμως άραγε ο «Προμηθέας» να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που το όνομά του πρεσβεύει; Μάλλον δύσκολο έως και αδύνατο. Η σύνθεση του ινστιτούτου είναι ξεκάθαρα τοποθετημένη στον κομματικό χώρο του ΑΚΕΛ. Με επικεφαλείς τους Γιαννάκη Κολοκασίδη (Πρόεδρο), Κώστα Γουλιάμο (Αντιπρόεδρο), Κωστάκη Κωνσταντίνου (Γραμματέα) και τον Γιάννο Κατσουρίδη ως Επιστημονικό Διευθυντή. Ενώ στα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου περιλαμβάνονται οι Χρίστος Χριστοφίδης, Νίκος Μούδουρος, Ρολάνδος Κατσιαούνης κ.α.

Είμαι βέβαιη πως ορισμένα μέλη μπορεί να είναι λαμπροί επιστήμονες και η κομματική τους ταυτότητα να μην επισκιάζει καθόλου την κρίση και την επιστημονική τους επάρκεια. Εξάλλου όλοι ανήκουμε κάπου και όλοι μεταφέρουμε μαζί μας μια πλειάδα ταυτοτήτων. Ούτε και πιστεύω στο μύθο της απόλυτης αντικειμενικότητας.

Από την άλλη όμως, δε μπορώ παρά να κακίσω το γεγονός πως ένα δήθεν ανεξάρτητο ερευνητικό ινστιτούτο συστάθηκε στα πρότυπα μιας κομματικής οργάνωσης. Χωρίς πολυφωνία και με όραμα του την αυτοεπιβεβαίωση αντί για την αντικειμενική μελέτη. Ο κάθε επιστήμονας ξεκινά με μια βασική υπόθεση, το θέμα είναι να μην αυτοεγκλωβίζεται από αυτή με τρόπο που να καταλήγει αυτοσκοπός η δικαίωσή της.

Με τον παλιό συμφοιτητή Γιάννο Κατσουρίδη μπορώ να συμφωνήσω με την παρατήρησή του ότι «η ανάλυση των φαινομένων πολλές φορές χαρακτηρίζεται από την απουσία κριτικών προσεγγίσεων για το πώς φτάσαμε ως εδώ». Αλλά ας προσέχει να μην του γίνει αυτοσκοπός να αποδείξει ότι φτάσαμε ως εδώ επειδή δεν επικράτησε η εκάστοτε ακελική άποψη γιατί μετά θα χάσει κάθε επιστημονική εγκυρότητα.

Τέλος, αν το ίδιο το ινστιτούτο θέλει να ανταποκριθεί στον μύθο του Προμηθέα ας διευρύνει τη σύνθεσή των επιστημόνων που το αποτελούν. Ήδη αρκετή αρνητική κομματικοποίηση βιώνουμε καθημερινά στην Κύπρο. Στα σωματεία, στους συνδέσμους, στις ΜΚΟ, στη δημόσια υπηρεσία, στους ημικρατικούς οργανισμούς. Ας αφήσουμε την επιστήμη όσο μπορούμε μακριά. Αν θέλει το ΑΚΕΛ ή η οποιαδήποτε παράταξη να εργαλειοποιήσει την επιστήμη για να υποστηρίξει και «ερευνητικά» την ιδεολογία της ας συστήσει π.χ. το ινστιτούτο μελετών ΑΚΕΛ και ας αφήσει ελεύθερους τους επιστήμονες, από όποιο ιδεολογικό χώρο και αν προέρχονται να κάνουν την έρευνά τους ανεξάρτητα από καθοδηγούμενα ινστιτούτα τύπου «Προμηθέας».

Ψηλά τον πήχη*

Ο Ιταλός πρωθυπουργός κ. Μάριο Μόντι φορολόγησε πρόσφατα την εκκλησιαστική περιουσία της καθολικής εκκλησίας. Υπό την ηγεσία του, πέραν του ότι η Ιταλία απαλλάχτηκε από τον Μπερλουσκονισμό που είχε ταυτίσει την πολιτική με στήλη του Playboy, τη μετασχημάτισε και πάλι σε σοβαρή χώρα και πέτυχε να συγκρατήσει την αρνητική πορεία της οικονομίας.

Φυσικά το Βατικανό θορυβήθηκε, ενοχλήθηκε και όλα τα σχετικά, αλλά ο Μόντι δε μασάει: στην κρίση πληρώνουν όλοι – περιλαμβανομένης και της εκκλησίας. Στην Κύπρο αλλά και στην Ελλάδα πληρώνουν όλοι αλλά πολύ λιγότερο τα ιερά κατεστημένα, με επικεφαλείς τη δημόσια υπηρεσία, το στράτευμα και φυσικά την εκκλησία. Ειδικά η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Κύπρου μπορεί να ανήκει στις πλουσιότερες επιχειρήσεις της Ευρώπης αλλά, πληρώνει φόρο στη βάση δικών της υπολογισμών επειδή ακόμα δε βρέθηκε μια τολμηρή πολιτική ηγεσία για να ρυθμίσει και να θεσμοθετήσει τις οικονομικές σχέσεις της εκκλησίας με το κράτος. Έτσι ο Μακαριότατος έχει και τη δυνατότητα να καυχιέται για το ότι η εκκλησία πληρώνει «δίχως να είναι αναγκασμένη». Παραλείπει φυσικά να αναφέρει ότι το αποθεματικό της είναι κοντά στα 868 εκ. ευρώ με ακίνητα, μετοχές και τραπεζικές καταθέσεις.

Όσο αφορά στο κρατικοδίαιτο μας σύστημα το Ινστιτούτο Κύπρου (ΙΚΥ) μας έδωσε το πιο πρόσφατο και χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου το ίδιο το πολιτικό σύστημα δημιούργησε και συντήρησε για χρόνια ένα ινστιτούτο το οποίο ενώ θα έπρεπε να είναι αυτόνομο και ανταγωνιστικό, παρέμεινε ένα εξαρτημένο δημόσιο ίδρυμα με αποτέλεσμα να αποτύχει στην παρακολούθηση των στόχων του, να σπαταλήσει περισσότερα απ’ όσα προβλέπονταν και τελικά να οδηγηθεί στον μαρασμό. Τα μέσα ανέδειξαν τον σαφώς προκλητικό ετήσιο μισθό του Προέδρου του που ανερχόταν στις 157 000 ευρώ αλλά φταίει στ’ αλήθεια περισσότερο ο ίδιος ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου ή οι κρατικοί αξιωματούχοι -εκλεγμένοι και μη- που πήραν την απόφαση να τον πληρώνουν με 157 000 ευρώ ετησίως;

Φυσικά το ΙΚΥ δεν είναι ούτε το πρώτο ούτε και το τελευταίο. Την ίδια θλιβερή διαχείριση και τύχη είχε και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Κύπρου και το Ινστιτούτο Μελετών Ήφαιστος και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας και τα περισσότερα εκκολαπτήρια και ένα σωρό άλλα δημoσιο-αυτόνομα ιδρύματα. Ακόμα και η λειτουργία των δύο δημόσιων πανεπιστημίων με επικαλύψεις σε σχολές και προγράμματα σπουδών αποτελεί ένα πολιτικό σκάνδαλο κατασπατάλησης δημοσίων πόρων. Όμως για να μην παρεξηγηθώ ξεκαθαρίζω ότι δεν ισχυρίζομαι πως το κράτος δεν οφείλει να προάγει τη δημόσια εκπαίδευση, τη δημόσια υγεία, την έρευνα και γενικά τη δημόσια ευημερία. Θα πρέπει όμως να το κάνει νούσιμα! Όχι κάθε κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία να δημιουργεί από ένα νέο δημόσιο ίδρυμα και 2-3 ινστιτούτα τα οποία σβήνουν μετά που κάποιος ανακαλύπτει ότι τελικά λειτουργούν εις βάρος του δημοσίου παρά προς όφελος του.

Πέρα όμως από τη γενική καταθλιπτική εικόνα, διαισθάνομαι ότι ως κοινωνία έχουμε προχωρήσει. Πέρα από το ότι μπορεί να ακούγονται ακόμη ισχυρές οι φωνές της συντήρησης και του λαϊκισμού, πιστεύω ότι δημιουργήθηκε πλέον ένα ισχυρό σιωπηρό κίνημα πολιτών που είναι έτοιμο να δεχτεί αλλαγές και να αγκαλιάσει νέες ιδέες. Να πιστέψει σ’ ένα εναλλακτικό μοντέλο ηγεσίας που να ξεφεύγει από τα στεγανά της επανάληψης.

Μια ηγεσία που να τολμά να αγγίξει τα κακώς έχοντα. Που να θέσει ψηλά τον πήχη και να περάσει από πάνω. Να φορολογήσει την εκκλησία, να εντάξει τη χώρα μας στο ΝΑΤΟ, να εξορθολογήσει τη δημόσια υπηρεσία και το στράτευμα και να ξηλώσει κατεστημένα. Αυτός ο τόπος το έχει τόση ανάγκη…

Scroll to top