Month: December 2012

Γυρίζουμε σελίδα στην εξωτερική πολιτική

Όλη η Κύπρος παρακολούθησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε ένα ακόμη παραλήρημα κατά των πάντων έξω από το Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. του οποίου και προεδρεύει. Τον είδαμε να προσβάλλει κυβερνήσεις και ομολόγους του, να κλαψουρίζει για υπόγειους εχθρούς και συνομωσίες και να καταλήγει να κομπάζει αλαζονικά ότι έκανε την καλύτερη Προεδρεία από όλες τις προηγούμενες! Το δυστύχημα είναι ότι μαζί με εμάς τον είδε και ολόκληρη η Ευρώπη.
 
Ο Πρόεδρός μίλησε με κακία, αγένεια και δίχως ίχνος διπλωματίας σε μια παντελώς λανθασμένη χρονική στιγμή. Πάνω στο κλείσιμο της Κυπριακής Προεδρίας, πάνω που η Κύπρος  ετοιμαζόταν να πανηγυρίσει μια επιτυχία από τις ελάχιστες που έζησε τα τελευταία πέντε χρόνια. Εκεί που είχε εμπεδωθεί ότι η Κυπριακή Προεδρία έκανε καλή δουλειά, οι δηλώσεις του άφησαν την πιο πικρή γεύση. Ο Πρόεδρος επέλεξε να βγάλει τα απωθημένα του αντί, να περιοριστεί απλά στο να ευχαριστήσει ένθερμα τους εκατοντάδες σε Κύπρο και Βρυξέλλες που πίστεψαν και εργάστηκαν με επαγγελματισμό και σοβαρότητα για τη συλλογική επιτυχία.
 
Την ημέρα που όλη η Ευρωπαϊκή νομενκλατούρα από τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μέχρι τον Υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας μιλούσαν με τα πλέον εγκωμιαστικά λόγια για την επιτυχή κατάληξη στον ενιαίο εποπτικό μηχανισμό για τις τράπεζες. Τη στιγμή που λαμβάναμε ακόμη συγχαρητήρια για την κατ’ αρχήν συμφωνία της προηγούμενης μέρα για το νέο πρόγραμμα Έρευνας και Ανάπτυξης, «Ορίζοντας 2020» καθώς και για την τελική κατάληξη σε ενιαίο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη.
 
Όμως, η θητεία του Δ. Χριστόφια βρίσκεται στην εκπνοή της και η όποια κριτική σήμερα έχει ελάχιστη σημασία. Δεν έχει απομείνει πλέον ουσιαστικός χρόνος για βελτίωση.
 
Η εξωτερική του πολιτική του μπορεί να αποτελεί απλά σκέτο παράδειγμα προς αποφυγή από τους μελλοντικούς Προέδρους. Ένα μνημείο αλλοπρόσαλλης στρατηγικής και προχειρότητας. Πέρα από την εικόνα, η οποία ήταν τραγική από την αρχή της θητείας του, πέρα από την αδυναμία του να κατανοήσει το savoir vivre της διεθνούς διπλωματίας και του δυτικού πολιτικού κόσμου, δυστυχώς έπραξε και σοβαρά λάθη τα οποία θα μας κατατρέχουν και στο μέλλον.
 
Ο Δ. Χριστόφιας εφάρμοσε μια εξωτερική πολιτική δίχως συμμάχους, δίχως στερεές βάσεις και δίχως συνομιλητές. Μια εξωτερική πολιτική που στηριζόταν σε πείσμα και επιπολαιότητα και που διακατεχόταν από ιδεοληψίες και απλοϊκή σκέψη. Η  οποία είχε τραγικές καταλήξεις και συνέπειες με το Μαρί να παραμένει στη συνείδηση του καθενός ως το θλιβερό αποκορύφωμα της ιδεοληψίας που τον κατάτρεχε.
 
Φυσικά, η Κύπρος δεν είναι ούτε και μπορεί να παριστάνει την υπερδύναμη. Όμως, στην εξωτερική πολιτική και ειδικά με τον τρόπο που αυτή διεξάγεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει χώρος για ουσιαστική επιρροή και για ανάληψη πρωτοβουλιών. Οι πολιτικοί αρχηγοί οι οποίοι έχουν την ιδιότητα να συμμετέχουν και να συνδιαλέγονται με ομολόγους τους χαράζοντας κοινή γραμμή μέσα από πολιτικές ομάδες όπως το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τις ευρωπαϊκές αποφάσεις.
 
Η ανταλλαγή απόψεων, η θεσμοθέτηση κοινών ψηφισμάτων, η εργασία στις επιτροπές και άτυπες ομάδες των ισχυρών πολιτικών ομάδων δεν είναι στοιχείο που πρέπει να υποτιμηθεί. Δυστυχώς η Κύπρος ατύχησε να έχει σε μια εξαιρετικά δύσκολη και κρίσιμη χρονική στιγμή για τον τόπο ένα ηγέτη ο οποίος δεν είχε καμιά εμπειρία και καμιά επαφή με την ευρωπαϊκή κουλτούρα και πρακτική. Δεν είχε καμιά επαφή με ηγέτες άλλων χωρών οι οποίοι να διαδραματίζουν καίριο ρόλο στις ευρωπαϊκές πολιτικές. Γι αυτό και βρέθηκε απομονωμένος, έξω από το παιχνίδι και ο ίδιος κατέληξε μέχρι και σήμερα να κουβαλά πικρίες και σύνδρομα καταδίωξης.
Καιρός όμως να γυρίσουμε σελίδα! Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας, οι διασυνδέσεις του ηγέτη που την εκπροσωπεί αλλά και τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δυνατότητά της να γνωρίζει από πριν τι συμβαίνει, τι θέσεις έχει ο καθένας, ποια συμφέροντά διακυβεύονται και σε ποια θέματα υπάρχουν συγκλίσεις. 
Η πλέον βασική δεξιότητα στην διπλωματία είναι να γνωρίζεις ξεκάθαρα ποιος είναι ο στόχος σου και να πετυχαίνεις με τη στάση, τον πολιτικό σου λόγο, με όσα λες και με όσα δε λες να πείθεις τους άλλους ότι έχουν συμφέρον να συμπαραταχθούν μαζί σου. Ο Χριστόφιας έχει δίκαιο όταν λέει ότι στην Ευρώπη δεν υπάρχουν άγγελοι. Όμως στην Ευρώπη ακόμη και αν ο καθένας υπερασπίζει δικά του εθνικά συμφέροντα, ο μόνος τρόπος για να το πράξει με επιτυχία είναι να πείσει ότι παλεύει για το συλλογικό καλό.
 
 
 

Σοφιστείες Κατσουρίδη !

Ο Ν. Κατσουρίδης, κάθε φορά που αντικρίζει την κάρτα με την πρόθεση ψήφου στον πρώτο γύρο ξεκινά μια νεφελώδη ανάλυση στη βάση του ότι –κατά τον ίδιο- αυτός που εκλέγεται είναι ο δεύτερος του 1ου γύρου! Το επιχείρημα έφτασε δια της υποβολής και της επανάληψης να εκλαμβάνεται ως αληθινό γεγονός, ως νομοτελειακή κατάληξη!
 
Η ουσία όμως είναι πως το επιχείρημα πάσχει από έλλειψη λογικής. Το –να ισχυρίζεται κάποιος ότι εκλέγεται πάντα ο δεύτερος ενέχει την ίδια σοβαρότητα, με το να ισχυρίζεται κανείς ότι δε θα εκλεγεί ξανθός Πρόεδρος της Δημοκρατίας επειδή –μέχρι στιγμής τις πλείστες φορές εκλέγονταν μελαχρινοί!
Κάποιος ο οποίος ακούει τον Ν. Κατσουρίδη να επαναλαμβάνει με αυτοπεποίθηση αυτή τη σοφιστεία μπορεί να καταλήξει είτε στο ότι το λέει με την ευχή να μετατραπεί σε αυτό-εκπληρούμενη προφητεία, είτε, στο ότι ο Νίκος Κατσουρίδης πάσχει από έλλειψη πολιτικής κρίσης και αδυνατεί να αναλύσει εκ των υστέρων  προηγούμενα εκλογικά αποτελέσματα.
Για χάρη του επιχειρήματος όμως, ας ανατρέξουμε σύντομα στην ιστορία των εκλογών στην Κύπρο. Προεδρικές εκλογές έγιναν για πρώτη φορά το 1959 και έκτοτε είχαμε 10 εκλογικές αναμετρήσεις. Στις 6 από τις 10 περιπτώσεις ο Πρόεδρος κρίθηκε από τον 1ο γύρο πράμα το οποίο εξηγείται σε τεράστιο βαθμό από την ηγετική φυσιογνωμία του Αρχ. Μακαρίου, το ανώριμο πολιτικό μας σύστημα αλλά και από το ότι ο Αρχιεπίσκοπος πρόκρινε ως «φυσικό» του διάδοχο τον Σπύρο Κυπριανού. Από το 1988 και στη συνέχεια το αποτέλεσμα των εκλογών κρινόταν κυρίως από τη γραμμή που έδιναν οι «ρυθμιστές» των εκλογών, δηλαδή κατά κύριο λόγο το ΔΗΚΟ και κατά δεύτερο η ΕΔΕΚ.
Για του λόγου το αληθές, το 1988 ο Βασιλείου εκλέγηκε επειδή υποστηριζόταν από ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ.  Το 1993 εκλέγηκε ο Γλαύκος Κληρίδης επειδή στο δεύτερο γύρο συμμάχησε ΔΗΣΥ – ΔΗΚΟ και η ΕΔΕΚ ψήφισε κατά βούληση. Το 1998 επανεξελέγη ο Γλαύκος Κληρίδης με οριακή διαφορά εξαιτίας του ότι υποστηρίχθηκε από το Νίκο Ρολάνδη, τους Νέους Ορίζοντες, το Γιώργο Βασιλείου και τον Αλέξη Γαλανό ενώ η ΕΔΕΚ, άφησε τους ψηφοφόρους της να ψηφίσουν κατά συνείδηση, αλλά με σαφείς ενδείξεις προς το Γλαύκο Κληρίδη. Ήταν η πρώτη φορά που έχασε ο συνασπισμός ΔΗΚΟ-ΑΚΕΛ. Το 2003 ο Τάσσος Παπαδόπουλος επικράτησε από τον 1ο γύρο με τη στήριξη της τριμερούς, το ίδιο επαναλήφθηκε το 2008 στο δεύτερο γύρο για την επικράτηση του Δημήτρη Χριστόφια.
 
Οπότε τίποτα το μεταφυσικό δεν παρεμβαίνει στις εκλογές. Οι Προεδρικές εκλογές, ήταν πάντοτε εκλογές προσωπικοτήτων, θέσεων αλλά και συμμαχιών. Στην προκειμένη περίπτωση των επερχόμενων εκλογών η υποψηφιότητα που συγκεντρώνει όλα τα δυνατά εχέγγυα για εκλογή ακόμη και από τον πρώτο γύρο (ποιοτικά χαρακτηριστικά ηγετικής προσωπικότητας, πολιτικής εμπειρίας, συγκροτημένες θέσεις και μια ισχυρή συμμαχία πολιτικών δυνάμεων) είναι αυτή του Νίκου Αναστασιάδη.
Φυσικά δεν αναμένω ότι ο Ν. Κατσουρίδης θα βγει δημόσια να παραδεχτεί το πιο πάνω ακόμη και αν αποτελεί και δικιά του πολιτική εκτίμηση. Αλλά είναι ένα το να υποστηρίζεις τον δικό σου υποψήφιο με σοβαρή δόση επιχειρημάτων και άλλο να προσπαθείς να τον υποστηρίξεις με νεφελώδη επιχειρήματα τα οποία στο τέλος της ημέρας μπορούν να μεταφραστούν και ως προσπάθεια στήριξης όχι του δεύτερου, αλλά του τρίτου..
 
 

Στην εποχή του μνημονίου

Η κυβέρνηση κατέληξε στις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα και ο Πρόεδρος ανακοίνωσε από τις Βρυξέλλες ότι η κυβέρνηση είναι πολύ κοντά σε συμφωνία. Λογικώς εχόντων των πραγμάτων εντός των επόμενων ημερών θα υπογραφεί μνημόνιο για τη δανειοδότηση της Κύπρου, το οποίο θα βρίσκεται στην ατζέντα του Eurogroup της 3ης Δεκεμβρίου.  
 
Η πραγματικότητα όμως, είναι ότι φτάσαμε στο αμήν κι ένα βήμα πριν την απόλυτη καταστροφή. Η κυβέρνηση του Δ. Χριστόφια φέρει ακέραια την ευθύνη γι αυτό. Το επιχείρημα ότι φταίνε για όλα οι τράπεζες καταρρέει σαν χάρτινος πύργος όταν αναλογιστεί κανείς το ύψος του δανείου αλλά και το γεγονός ότι τον εποπτικό ρόλο για τις τράπεζες είχε ο Διοικητής της Κεντρικής. Ο Αθανάσιος Ορφανίδης ήταν η δική τους επιλογή. Η προσωπική επιλογή του Δ. Χριστόφια. Αν ο «Θανάσης» -όπως κατέληξε να τον αποκαλεί ο Πρόεδρος- δεν έκανε σωστά τη δουλειά του να του προσάψουν κατηγορίες και να τιμωρηθεί. Το ίδιο ισχύει και για όποιον άλλο τραπεζίτη είχε ευθύνες. Αλλά ας σταματήσει επιτέλους η παρούσα κυβέρνηση να στρουθοκαμηλίζει αντιτάσσοντας σε κάθε συζήτηση για θέματα οικονομίας τον πρώην Διοικητή.
 
Κανένας λογικός άνθρωπος δε μπορεί να αρνηθεί ότι ενώ έπρεπε να έχουν επίγνωση των παγκόσμιων δεδομένων πριν τέσσερα χρόνια, όχι μόνο δεν την είχαν αλλά τύρβαζαν και για ανάπτυξη ένεκα της κρίσης σε άλλες χώρες! Ο καιρός κυλούσε τα πράγματα πήγαιναν από το κακό στο χειρότερο και πάντα προετοίμαζαν μέτρα αλλά μέτρα δεν έπαιρναν. Ο Χριστόφιας έκοβε τον δρόμο σε κάθε σοβαρή ενέργεια του Κίκη Καζαμία και οργάνωνε με τον γιο του κινητοποιήσεις της ΕΔΟΝ.
 
Φτάσαμε έτσι στο απροχώρητο και αναγκάστηκαν να καλέσουν τελευταία στιγμή την Τρόικα, μετά εξαφανίστηκαν. Όταν και πάλι αναγκάστηκαν από τις εξελίξεις να την ξανακαλέσουν συμπεριφέρονταν αλαζονικά τονίζοντας σε κάθε δήλωσή τους ότι είναι ζήτημα ημερών να εξασφαλίσουν δάνειο από τη Ρωσία. Όλα αυτά έως ότου η Μόσχα τους ξεκαθάρισε ότι και δάνειο να πάρουν, ότι θα δοθεί μόνο μέσω του μηχανισμού. Όταν είδαν και απόειδαν κατέληξαν στη συλλογική αυτοκτονία. Γι αυτό κάλεσε τους πολιτικούς αρχηγούς ο Χριστόφιας, για να τους πει ούτε λίγο ούτε πολύ ότι προτιμά να αυτοκτονήσει ολόκληρη την πολιτεία παρά να πεθάνει ο ίδιος και το κόμμα του πολιτικά.
 
Την επόμενη ημέρα συμφώνησε και κόμπιαζαν ότι πέτυχαν καλή συμφωνία! Αν δεν υπήρχε το προηγούμενο του 2004 που κοιμήθηκαν με το ΝΑΙ και ξύπνησαν με το ΟΧΙ θα υποψιαζόμασταν ακραίο πολιτικό εξαναγκασμό…
 
Φυσικά η αλήθεια να λέγεται, ο δικός μας από μηχανής Θεός ήταν ο Πανίκος Δημητριάδης. Ο οποίος ακόμη λίγο και θα υπόγραφε μνημόνιο από μόνος του. Ο Διοικητής πήρε τηλέφωνο τον Πρόεδρο και τον έπεισε ότι είναι ζήτημα ημερών η απόλυτη οικονομική καταστροφή.
 
Όμως, η υπογραφή του μνημονίου δε σηματοδοτεί το τέλος. Σηματοδοτεί μόνο μια νέα αρχή, η οποία απαιτεί σοβαρότητα, διαφάνεια και συλλογικότητα. Η κυβέρνηση θα πρέπει να ενημερώσει υπεύθυνα λαό και τους κοινωνικούς εταίρους για τα αποτελέσματα της διαπραγμάτευσης δίχως ωραιοποιήσεις. Να δοθεί στη δημοσιότητα το μνημόνιο το οποίο πρόκειται να υπογραφεί. Οι δημοσιογράφοι θα πρέπει να το συζητήσουν διεξοδικά με τρόπο εποικοδομητικό, χωρίς λαϊκισμό και δαιμονοποιήσεις. Η πολιτική ηγεσία και οι τρεις υποψήφιοι Πρόεδροι θα πρέπει να δεσμευτούν για την εφαρμογή του. Ο λαός θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα μέτρα με πνεύμα ομοψυχίας και με έννοια του τους πιο αδύναμους. Τέλος οι συντεχνίες και τα οργανωμένα σύνολα έχουν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, η στάση τους μπορεί να αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα για κοινωνική συνοχή ή για κοινωνική αταξία.  
 
Ο στόχος μας θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο σύντομα να τελειώνουμε με μνημόνια και Τρόικες ενώ, κατά τη διάρκεια της εφαρμογής κράτος και οργανωμένα σύνολα πρέπει να εξασφαλίσουν ένα ισχυρό κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας για τις πιο ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.

 

Scroll to top