Month: October 2017

Όταν η σεξουαλική κακοποίηση γίνεται μόδα

Τον φονικό τυφώνα Χάρβει στο Τέξας τον περασμένο Σεπτέμβριο διαδέχτηκε ένας άλλος τυφώνας  -αποκαλύψεων αυτή τη φορά- αναφορικά με τη «δράση» του διάσημου και πολύ-βραβευμένου παραγωγού Χάρβεϊ Γουάινσταϊν.

Ο παραγωγός βαρύνεται με εκατοντάδες κατηγορίες σεξουαλικής παρενόχλησης, σεξουαλικής κακοποίησης και βιασμών. Το σκάνδαλο ξεκίνησε μετά από σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας New York Times. Από την επομένη ξεκίνησε μία δίχως τέλος χιονοστιβάδα  καταγγελιών τόσο για τον ίδιο τον Γουάινσταϊν αλλά και για άλλους παραγωγούς, σκηνοθέτες, καλλιτεχνικούς υπευθύνους. Το σκάνδαλο επεκτάθηκε σε αποκαλύψεις σεξουαλικής παρενόχλησης γυναικών που απλώνονταν από το κοσμικό Χόλιγουντ μέχρι τα αριστοκρατικά σαλόνια των μπαλέτων Μπολσόι της Ρωσίας. Όλοι οι θύτες με τα ίδια χαρακτηριστικά. Πλούσιοι, επώνυμοι, ισχυροί και καταξιωμένοι.

Παράλληλα το πρόθεμα #me_too- δηλαδή, #και_εγώ- έγινε viral σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα.  Ένα παγκόσμιο #και_εγώ κατέκλυσε τον κυβερνοχώρο. Επώνυμες και ανώνυμες έκαναν έτσι γνωστό το μέγεθος του προβλήματος με την παραδοχή ότι υπήρξαν και οι ίδιες θύματα.

Αυτό όμως που ξεκίνησε σαν ένα δημόσιο και βαρύ κατηγορώ και σαν μια ευκαιρία ευαισθητοποίησης για το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης των γυναικών, λαμβάνει μία επικίνδυνη τροπή. Επειδή το #και_εγώ μετατρέπεται σιγά σιγά σε μόδα. Η ελαφρότητα που συνοδεύει κάθε διαδικτυακή μόδα φλερτάρει επικίνδυνα με την αποδοχή του φαινομένου έως και με την κανονικοποίηση του. Επειδή  όταν κάτι μετατρέπεται σε μόδα, χάνει από το ειδικό του βάρος και από τη σοβαρότητά του κι αυτό είναι πολύ επικίνδυνο.

Την ίδια στιγμή, οι λεπτομερείς περιγραφές που συνοδεύουν τις νέες καταγγελίες και οι οποίες αναμεταδίδονται με ταχύτητα μέσα από ειδησεογραφικές και κοσμικές ιστοσελίδες τείνουν περισσότερο να εξιτάρουν την σεξουαλική φαντασίωση, παρά, να δημιουργούν αισθήματα συμπάθειας προς το δράμα και την ψυχολογική καταπίεση που βίωσε το θύμα. Ενώ δεν έλειψαν και εκείνοι που είδαν όλο αυτό ως μία ευκαιρία προβολής και δημοσιότητας.

Η σεξουαλική παρενόχληση και η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι μία επιλογή που κάνεις περήφανα και βγαίνεις να το ανακοινώσεις δημόσια. Η σεξουαλική παρενόχληση δημιουργεί ντροπή, αρνητικά συναισθήματα, ενοχές και στρες. Κυρίως όμως, είναι ποινικό αδίκημα. Όταν ένας άντρας –ιδιαίτερα ένας άντρας με εξουσία- συμπεριφερθεί υποτιμητικά και εξευτελιστικά  σε μία γυναίκα, είναι βέβαιο ότι θα το ξανακάνει. Δυστυχώς τα περισσότερα #και_εγώ δεν έχουν συνοδευτεί από μία επώνυμη καταγγελία στις διωκτικές αρχές αλλά περιορίζονται στην εύκολη ανάρτηση δύο λέξεων που από μόνες τους δε μπορούν να φέρουν κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Για να βρει μια γυναίκα τη δύναμη να καταγγείλει ένα περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης, δημόσια ή ιδιωτικά, απευθυνόμενη είτε προς το συγγενικό, το φιλικό ή το επαγγελματικό της περιβάλλον, είτε προς τις αστυνομικές αρχές, χρειάζεται τεράστια ανθρώπινη δύναμη, τεράστια ψυχικά αποθέματα και τεράστια προσωπική υποστήριξη. Ανεξαρτήτως εάν αυτή η γυναίκα είναι ή δεν είναι επιτυχημένη, δυναμική και ισχυρή, ανεξαρτήτως εάν είναι η εντυπωσιακή ηθοποιός που καταγγέλλει τον σπουδαίο παραγωγό, εάν είναι η ταπεινή καμαριέρα που καταγγέλλει τον παγκόσμιο τραπεζίτη, ή εάν είναι η απλή εργαζόμενη που καταγγέλλει τον διευθυντή της, η δύναμη που χρειάζεται σε όλες τις περιπτώσεις είναι ανάλογη.

 Όμως η δύναμη που χρειάζεται μια γυναίκα για να οριοθετήσει μέσα της πως δεν δικαιούται κανένας να χρησιμοποιεί άμεσα ή έμμεσα την όποια εξουσία διαθέτει για να της επιβάλλει πράγματα και καταστάσεις, ώστε να τολμήσει να αντιδράσει, είναι ακόμη μεγαλύτερη. Για όλους αυτούς τους λόγους, χρειάζεται μεγάλη προσοχή έτσι ώστε να αποφεύγεται η ελαφρότητα της επαναδημοσίευσης ενός απλού #me_too χωρίς συγκεκριμένο περιεχόμενο επειδή αυτό μαζικοποιεί και κανονικοποιεί την σεξουαλική κακοποίηση, και χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη διαμόρφωση του περιεχομένου της καταγγελίας ώστε να μην μετατρέπεται σε υλικό που εξάρει την πορνογραφική φαντασία επειδή αυτό αποπροσανατολίζει από το έγκλημα. 


Scroll to top