Month: June 2018

Η μάνα του Θανάση

Έχει χρόνια που τη βλέπω εκείνη τη γυναίκα με τα σχιστά μεγάλα πράσινα μάτια. Τη μαυροφορεμένη, με ένα κάδρο από κολάζ φωτογραφίες του γιου της στο στήθος. Θυμίζει τις μάνες των αγνοουμένων έξω από τις πρεσβείες τη δεκαετία του ‘80. Έχει το ίδιο βλέμμα. Παγερό, αυστηρό, γεμάτο θυμό. Μοιάζει αποφασιστική κι ακλόνητη στον αγώνα της μέχρι την τελική δικαίωση. Πιστή μέχρι τέλους.

Είναι η μάνα του Θανάση.

Του 26χρονού κληρωτού που εντοπίστηκε νεκρός κάτω από τη γέφυρα της Άλασσας το 2005. Θεωρήθηκε αυτοχειρία εκ πρώτης όψεως από τον ιατροδικαστή που κλήθηκε στο χώρο με αποτέλεσμα αντί να αναλάβει το Τμήμα Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων, την υπόθεση διερεύνησε ο Αστυνομικός Σταθμός Λάνιας. Ουδεμία έρευνα έγινε, για το κατά πόσο υπήρξε εγκληματική ενέργεια τότε. Έκτοτε και για 13 ολόκληρα χρόνια, η οικογένειά του προσπαθεί με κάθε μέσο να γίνει μία ολοκληρωμένη διερεύνηση των συνθηκών θανάτου του παιδιού τους και να αποδοθεί δικαιοσύνη.

Αδιάσειστο πλέον γεγονός όμως είναι ότι, ο Θανάσης ήταν θύμα εκφοβισμού, χλευασμού και ψυχολογικής βίας από ορισμένους νταήδες του στρατοπέδου όπου υπηρετούσε. Ήταν «ξένος» βλέπετε. Απόδημη οικογένεια από την Αυστραλία. Οι οποία είχε εγκατασταθεί πρόσφατα στο νησί και ο Θανάσης –απόφοιτος της Αρχιτεκτονικής- κλήθηκε να υπηρετήσει την εξάμηνη στρατιωτική του θητεία. Μάλιστα, την προηγούμενη ημέρα της άδειάς του είχε καταγγείλει στον διοικητή της μονάδας συγκεκριμένο περιστατικό εναντίον του. Την επομένη μετά την άδεια του κι ενώ ξεκίνησε για να επιστρέψει στη μονάδα του, ο Θανάσης εντοπίστηκε νεκρός.

Το μίσος σκοτώνει με πολλούς τρόπους. Μπορεί να σε σκοτώσουν, μπορεί να αυτοκτονήσεις, μπορεί να επιλέξεις να ζήσεις μια ζωή στην απομόνωση και την κατάθλιψη πεθαίνοντας ψυχολογικά.

Δέκα χρόνια μετά το 2015 πρωτοσέλιδοι τίτλοι κατέκλυσαν το Πανελλήνιο για να περιγράψουν ένα άλλο ανάλογο περιστατικό. Τα μέσα ενημέρωσης τότε έκαναν λόγο για τον «πρώτο νεκρό λόγω bullying» όπως τον βάφτισαν. Τον 20χρονό φοιτητή στη γαλακτοκομική σχολή στα Γιάννενα, Βαγγέλη Γιακουμάκη. Αυτόχειρας. Θύμα μίας κλίκας νταήδων κρητικών. Του έκαναν τον βίο αβίωτο. Οι καταγγελίες που βγήκαν στη φόρα μετά το θάνατό του συγκλονιστικές. Ήταν άραγε όντως ο πρώτος νεκρός λόγω μίσους και εκφοβισμού;

Ζούμε δυστυχώς σε ένα κόσμο που ηδονίζεται να μισεί. Όλοι μισούν όλους. Τους πολιτικούς, τους ιερωμένους, τους άθεους, τους gay, τους straight, τους όμορφους, τους άσχημους, τους χοντρούς, τους αδύνατους, τους πλούσιους, τους αμόρφωτους, τους αλλόθρησκους, τους «άλλους», τους διαφορετικούς. Παντού κυριαρχούν φιλτραρισμένες φωτογραφίες συνοδευόμενες από αφιλτράριστες αναρτήσεις μίσους. Το μίσος είναι mainstream.

Αλλά το μίσος έχει θύματα και θύματα είναι και οι θύτες.

Υπό ποιες συνθήκες ο Θανάσης βρέθηκε νεκρός κάτω από τη γέφυρα δε γνωρίζω και πιθανό ποτέ να μην γνωρίσει κανένας μας τι ακριβώς προηγήθηκε. Αλλά, ο Θανάσης όπως και ο Βαγγέλης όπως κι ένα σωρό άλλα παιδιά με περισσότερο ευάλωτο ψυχισμό είναι θύματα μιας μοντέρνας κοινωνίας που μισεί. Που θεωρεί ότι το διαφορετικό στην καλύτερη να το ανεχτούμε αλλά ποτέ να το αποδεχθούμε. 

Ο Πρωθυπουργός του Καναδά απαντώντας πρόσφατα σε μία ερώτηση σχετικά με την ισλαμοφοβία στη χώρα του είπε. «Το σε ανέχομαι σημαίνει εντάξει, μπορείς να υπάρχεις απλά εξαφανίσου από μπροστά μου και μη βγεις με την αδερφή μου. Καμιά θρησκεία στον κόσμο δεν λέει ανεχτείτε τον πλησίον σας, λέει δεχθείτε! Κάτι δηλαδή σαν αποδεχθείτε ή ακόμη και –ναι- αγαπήστε». 



Η θεία μπορεί να μην είναι εκεί

Βουβό και συγκλονισμένο το πανελλήνιο από την αποκάλυψη για τους δύο γονείς στο νησί της Λέρου οι οποίοι βίαζαν και ξυλοκοπούσαν συστηματικά τον αυτιστικό τους γιο και την ανήλικη τους κόρη. Συγκλονισμός από την πράξη, από τη διάρκεια, από την ανικανότητα του συστήματος να προλάβει πιο έγκαιρα, αλλά και από τη σιωπή της κοινότητας. Ένα μυστικό καλά θαμμένο κάτω από τον καθωσπρεπισμό της ελληνικής κοινωνίας και κλεισμένο στους τέσσερις τοίχους ενός «φυσιολογικού» σπιτιού.

Ένα έγκλημα που ίσως να μην έβλεπε ποτέ το φως αν δεν υπήρχε μία γυναίκα που να τολμήσει να πάει κόντρα σε ένα αυταρχικό αλκοολικό άντρα ο οποίος είχε την πλήρη συγκάλυψη και υποστήριξη της γυναίκας του θέτοντας έτσι ένα ισχυρότατο θεσμικό φράκτη γύρω από την αλήθεια, αυτόν, της πυρηνικής οικογένειας. Αλλά και κόντρα σε ένα ολόκληρο σύστημα. Ένα σύστημα που σε θέλει να κοιτάζεις τη δουλειά σου, να σχολιάζεις και να θλίβεσαι εκ των υστέρων διαδικτυακά και επετειακά.

Το δράμα των παιδιών τελικά έγινε γνωστό μετά από καταγγελία της θείας τους κατόπιν της παραδοχής της ανήλικης στην ίδια για το τί βίωνε στην οικογένειά της. Προηγήθηκαν ανώνυμες καταγγελίες που έπεφταν πάντα στο κενό, τηλεφωνήματα στο «Χαμόγελο του Παιδιού», έκκληση σε ειδικούς και άλλα. Πάντα τα παιδιά επέστρεφαν στο δίχτυ της βίας. Η επιμονή της θείας ήταν που τα απελευθέρωσε. Η επιμονή μίας γυναίκας να πάει κόντρα σε όλους και σε όλα για να τα προστατεύσει.

Και μου θύμισε όλο αυτό την ιστορία μιας άλλης θείας που πριν από μερικές εβδομάδες και πάλι κόντρα σε όλα τα σενάρια, τα δήθεν στοιχεία και πορίσματα, υπερέβη εαυτό για να απεμπλακεί από την πλεκτάνη ενοχής που στήθηκε από τους «ειδικούς», από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και από το πανίσχυρο λαϊκό δικαστήριο του Facebook ο δεκαπεντάχρονος ανιψιός της.

Δύο θείες, δύο γυναίκες εντελώς άγνωστες μεταξύ τους. Η μια κάπου στην Κύπρο η άλλη κάπου στη Λέρο ανάλαβαν με δική τους πρωτοβουλία μία τεράστια ευθύνη με ότι μέσο είχαν στη διάθεσή τους. Η μία, για να σώσει τα παιδιά ανατρέποντας το καλοβαλμένο σύστημα της «αγίας» ελληνικής οικογένειας. Η άλλη, για να σώσει το παιδί από τον τίτλο του αυτονόητα ένοχου και τα κατάφεραν. Σίγουρα θα ήθελαν να αποτρέψουν κι άλλα που δεν πρόλαβαν αλλά τουλάχιστον απέτρεψαν τα χειρότερα.

Είμαι βέβαιη ότι θα πέρασε και από το μυαλό αρκετών άλλων να κάνουν το ίδιο αλλά τελικά σώπασαν. Είτε από φόβο μη μπλέξουν, είτε για να μη χαλάσουν το πάρτι των πολλών, είτε για να μην αναστατώσουν άδικα τις οικογένειές τους, τις δουλειές τους, το ωράριό τους, την ησυχία τους.

Κάπου είχα διαβάσει ότι, «η ευθύνη είναι κάπως όπως και η ντροπή. Κυρίως την νοιώθουν όσοι δεν τους αναλογεί και την κλωτσάνε όσοι τους πρέπει». Που θέλω να καταλήξω; Στην ατομική ευθύνη της καθεμιάς και του καθενός από επίπεδο προσωπικό, επαγγελματικό μέχρι σε επίπεδο πολιτικό και θεσμικό. Ο Καζαντζάκης, έλεγε, «Να την αγαπάς την ευθύνη. Να λες εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο όλο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Πριν από δύο εβδομάδες χάθηκε για πάντα ένα δεκάχρονο υγιέστατο παιδί καθώς έπαιζε στο σχολείο του και ακόμη δε βρέθηκε κανείς για να αναλάβει την ευθύνη. Είτε την ατομική, είτε τη συλλογική, είτε την πολιτική. Το μόνο βέβαιο είναι ότι μπορούσε να σωθεί. Το άλλο σίγουρο είναι ότι αν δεν αλλάξει κάτι, θα ξανασυμβεί.  

Η κοινωνία μας είναι οι επιλογές μας. Η ηγεσία, οι θεσμοί, τα μμε, οι συντεχνίες όλα όσα μας περιβάλλουν είμαστε εμείς. Κάποιοι με ευθύνη μεγαλύτερη, κάποιοι με μικρότερη. Αλλά παντού και πάντοτε ισχύει ότι μεγαλύτερη εξουσία συνεπάγεται και μεγαλύτερη ευθύνη. Γιατί η θεία μπορεί να μην είναι πάντοτε εκεί, όλοι οι υπόλοιποι όμως θα είναι…


Scroll to top