Blog

Τελευταία Νέα

ΑΡΘΡΟ, “ΕΥΡΩΠΗ, ΠΑΜΕ ΞΑΝΑ ΑΠ’ ΤΗΝ ΑΡΧΗ”

Σ’ ένα από τα λιγότερο γνωστά ανέκδοτα του Γλαύκου Κληρίδη, ήταν λέει ένας νέος Πρόεδρος κάποιας μικρής χώρας ο οποίος, αντιμετώπιζε πρόβλημα με την κοινή γνώμη γι’ αυτό αποτάθηκε σε ένα σοφό. Ο σοφός τον άκουσε και του έδωσε τρία φακελάκια. Του εξήγησε ότι, κάθε φορά που αντιμετώπιζε πρόβλημα με την κοινή γνώμη να ανοίγει διαδοχικά τα φακελάκια και μέσα θα έβρισκε τη λύση. Την 1η φορά που ο πολιτευτής αντιμετώπισε πρόβλημα άνοιξε τον 1ο φάκελο όπου μέσα έγραφε, «φταίνε οι προηγούμενοι!». Τη δεύτερη φορά, ο φάκελος μέσα έγραφε, «φταίει η Ευρωπαϊκή Ένωση!». Την τρίτη πλέον φορά ο φάκελος έγραφε, «πήγαινε σπίτι σου, επειδή προφανώς δεν τα καταφέρνεις!».

Η απαρχή…

Το 1950 ο τότε Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας σε ομιλία του στο Παρίσι πρότεινε μια νέα μορφή πολιτικής συνεργασίας στην Ευρώπη, η οποία θα απέτρεπε κάθε ενδεχόμενο πολέμου μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών. Όραμά του ήταν η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργάνου που θα διαχειριζόταν κεντρικά την παραγωγή άνθρακα και χάλυβα. Έτσι έθεσε τα θεμέλια της ίδρυσης της Ένωσης Άνθρακα και Χάλυβα, που στη συνέχεια οδήγησε στην ΕΟΚ και την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Μία sui generis πολιτική και οικονομική ένωση κρατών τα οποία έχουν εκχωρήσει αυτοβούλως εθνική κυριαρχία με αντάλλαγμα τα πολλαπλά οφέλη που προκύπτουν από τη συνεργασία τους.

Ο Γλαύκος Κληρίδης όμως, στο όλο νόημα ανέκδοτό του αποτύπωνε με χιούμορ τον τρόπο με τον οποίο συχνά οι πολιτευτές εσωτερικά στα κράτη μέλη επιλέγουν να καρπούνται τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις ως δικές τους προσωπικές επιτυχίες κατά τις εξαγγελίες τους και να φορτώνουν από την άλλη τα όποια δικά τους λάθη στις Βρυξέλλες. Το φαινόμενο αυτό μαζί βεβαίως και με τα δημοκρατικά κενά που παρουσιάζει η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει οδηγήσει μεγάλη μερίδα των Ευρωπαίων πολιτών να απαξιώνουν τη λειτουργία και τη σημασία της.

Εν τούτοις, οι πολίτες οφείλουν να γνωρίζουν ότι για ένα σωρό ζητήματα που αφορούν και επηρεάζουν άμεσα και καθημερινά τις ζωές τους υπεύθυνες είναι οι Βρυξέλλες. Από την ασφάλεια τροφίμων, το περιβάλλον, τις μεταφορές, τις παραβιάσεις ατομικών ελευθεριών, τα δικαιώματα των καταναλωτών καθώς και  άλλα που αποτελούν μέρος αυτού που ονομάζουμε ως κοινοτικό κεκτημένο. Κοινό, για κάθε Ευρωπαίο πολίτη.

Τα χρόνια όμως περνούν και το κοινό ευρωπαϊκό όραμα έχει απωλέσει σημαντικό έδαφος μέσα στο χρόνο με αποκορύφωμα βεβαίως την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου και την ανάπτυξη αντιευρωπαϊκών κινημάτων σε αρκετά κράτη μέλη. Η Ενωμένη Ευρώπη πλέον φαντάζει λιγότερη δημοφιλής, λιγότερο αναγκαία και λιγότερο αποτελεσματική.

Οι πρόσφατες εξελίξεις με την πανδημία και την αδυναμία διαχείρισης που επικράτησε κατά το πρώτο κύμα πανδημίας οδήγησε ακόμη περισσότερους να αμφισβητούν το ρόλο και τις δυνατότητές της. Η προσπάθειά της να ανακτήσει έδαφος κατά το 2ο κύμα προκάλεσε επίσης μουρμουρητά με τις παραγγελίες των εμβολίων και την περιορισμένη δυνατότητα επαρκούς παραγωγής και διάθεσής τους.

Αν δούμε όμως τη μεγάλη εικόνα η Ενωμένη Ευρώπη μας είναι πιο απαραίτητη από ποτέ άλλοτε. Επειδή ακριβώς οι όροι του οικονομικού και του πολιτικού παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Η Ε.Ε. δε χρειάζεται πλέον να είναι ο αποδιοπομπαίος τράγος για κάθε εθνικό πολιτευτή καθώς οι όροι του διεθνούς παιχνιδιού παίζονται με όρους επιστημονικούς και ερευνητικούς. Ισχυρός σήμερα είναι αυτός που μπορεί να ηγηθεί των ερευνητικών και επιστημονικών αποτελεσμάτων. Οικονομικά ισχυρός είναι αυτός που έχει τα καλύτερα επιστημονικά αποτελέσματα, τις περισσότερες πατέντες, τα περισσότερα start-ups, τις καλύτερες δημοσιεύσεις, τα πιο πρωτοπόρα προϊόντα και υπηρεσίες… το καλύτερο εμβόλιο. Η μάχη είναι επιστημονική και τεχνολογική.

Ο παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος είναι ανελέητος και ατέλειωτος αλλά για πρώτη φορά έγινε ξεκάθαρο ότι τη δεκαετία του 2020-2030 δε θα την κερδίσουν εκείνοι με το χαμηλότερο κόστος εργατικού δυναμικού, ούτε οι χώρες με το μεγαλύτερο στράτευμα και στρατιωτικό εξοπλισμό. Ούτε καν οι χώρες με τον μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρόλο. Θα τον κερδίσουν, όσοι πετύχουν με αξιώσεις στη μάχη της έρευνας και της καινοτομίας.

Γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο είναι, που η ενωμένη Ευρώπη, μπορεί να προτάξει όραμα βιώσιμο για το μέλλον των λαών της. Επειδή στη νέα οικονομική/επιστημονική μάχη ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας, Ιαπωνίας και αναδυόμενων οικονομιών η Ενωμένη Ευρώπη με τα δικά της επιστημονικά κέντρα μόνο ως ενωμένη μπορεί να ανταγωνιστεί. Γι’ αυτό και είναι απολύτως απαραίτητη.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to top