Γλαύκος Κληρίδης

ΑΡΘΡΟ, “ΕΥΡΩΠΗ, ΠΑΜΕ ΞΑΝΑ ΑΠ’ ΤΗΝ ΑΡΧΗ”

Σ’ ένα από τα λιγότερο γνωστά ανέκδοτα του Γλαύκου Κληρίδη, ήταν λέει ένας νέος Πρόεδρος κάποιας μικρής χώρας ο οποίος, αντιμετώπιζε πρόβλημα με την κοινή γνώμη γι’ αυτό αποτάθηκε σε ένα σοφό. Ο σοφός τον άκουσε και του έδωσε τρία φακελάκια. Του εξήγησε ότι, κάθε φορά που αντιμετώπιζε πρόβλημα με την κοινή γνώμη να ανοίγει διαδοχικά τα φακελάκια και μέσα θα έβρισκε τη λύση. Την 1η φορά που ο πολιτευτής αντιμετώπισε πρόβλημα άνοιξε τον 1ο φάκελο όπου μέσα έγραφε, «φταίνε οι προηγούμενοι!». Τη δεύτερη φορά, ο φάκελος μέσα έγραφε, «φταίει η Ευρωπαϊκή Ένωση!». Την τρίτη πλέον φορά ο φάκελος έγραφε, «πήγαινε σπίτι σου, επειδή προφανώς δεν τα καταφέρνεις!».

Η απαρχή…

Το 1950 ο τότε Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας σε ομιλία του στο Παρίσι πρότεινε μια νέα μορφή πολιτικής συνεργασίας στην Ευρώπη, η οποία θα απέτρεπε κάθε ενδεχόμενο πολέμου μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών. Όραμά του ήταν η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργάνου που θα διαχειριζόταν κεντρικά την παραγωγή άνθρακα και χάλυβα. Έτσι έθεσε τα θεμέλια της ίδρυσης της Ένωσης Άνθρακα και Χάλυβα, που στη συνέχεια οδήγησε στην ΕΟΚ και την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Μία sui generis πολιτική και οικονομική ένωση κρατών τα οποία έχουν εκχωρήσει αυτοβούλως εθνική κυριαρχία με αντάλλαγμα τα πολλαπλά οφέλη που προκύπτουν από τη συνεργασία τους.

Ο Γλαύκος Κληρίδης όμως, στο όλο νόημα ανέκδοτό του αποτύπωνε με χιούμορ τον τρόπο με τον οποίο συχνά οι πολιτευτές εσωτερικά στα κράτη μέλη επιλέγουν να καρπούνται τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις ως δικές τους προσωπικές επιτυχίες κατά τις εξαγγελίες τους και να φορτώνουν από την άλλη τα όποια δικά τους λάθη στις Βρυξέλλες. Το φαινόμενο αυτό μαζί βεβαίως και με τα δημοκρατικά κενά που παρουσιάζει η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει οδηγήσει μεγάλη μερίδα των Ευρωπαίων πολιτών να απαξιώνουν τη λειτουργία και τη σημασία της.

Εν τούτοις, οι πολίτες οφείλουν να γνωρίζουν ότι για ένα σωρό ζητήματα που αφορούν και επηρεάζουν άμεσα και καθημερινά τις ζωές τους υπεύθυνες είναι οι Βρυξέλλες. Από την ασφάλεια τροφίμων, το περιβάλλον, τις μεταφορές, τις παραβιάσεις ατομικών ελευθεριών, τα δικαιώματα των καταναλωτών καθώς και  άλλα που αποτελούν μέρος αυτού που ονομάζουμε ως κοινοτικό κεκτημένο. Κοινό, για κάθε Ευρωπαίο πολίτη.

Τα χρόνια όμως περνούν και το κοινό ευρωπαϊκό όραμα έχει απωλέσει σημαντικό έδαφος μέσα στο χρόνο με αποκορύφωμα βεβαίως την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου και την ανάπτυξη αντιευρωπαϊκών κινημάτων σε αρκετά κράτη μέλη. Η Ενωμένη Ευρώπη πλέον φαντάζει λιγότερη δημοφιλής, λιγότερο αναγκαία και λιγότερο αποτελεσματική.

Οι πρόσφατες εξελίξεις με την πανδημία και την αδυναμία διαχείρισης που επικράτησε κατά το πρώτο κύμα πανδημίας οδήγησε ακόμη περισσότερους να αμφισβητούν το ρόλο και τις δυνατότητές της. Η προσπάθειά της να ανακτήσει έδαφος κατά το 2ο κύμα προκάλεσε επίσης μουρμουρητά με τις παραγγελίες των εμβολίων και την περιορισμένη δυνατότητα επαρκούς παραγωγής και διάθεσής τους.

Αν δούμε όμως τη μεγάλη εικόνα η Ενωμένη Ευρώπη μας είναι πιο απαραίτητη από ποτέ άλλοτε. Επειδή ακριβώς οι όροι του οικονομικού και του πολιτικού παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Η Ε.Ε. δε χρειάζεται πλέον να είναι ο αποδιοπομπαίος τράγος για κάθε εθνικό πολιτευτή καθώς οι όροι του διεθνούς παιχνιδιού παίζονται με όρους επιστημονικούς και ερευνητικούς. Ισχυρός σήμερα είναι αυτός που μπορεί να ηγηθεί των ερευνητικών και επιστημονικών αποτελεσμάτων. Οικονομικά ισχυρός είναι αυτός που έχει τα καλύτερα επιστημονικά αποτελέσματα, τις περισσότερες πατέντες, τα περισσότερα start-ups, τις καλύτερες δημοσιεύσεις, τα πιο πρωτοπόρα προϊόντα και υπηρεσίες… το καλύτερο εμβόλιο. Η μάχη είναι επιστημονική και τεχνολογική.

Ο παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος είναι ανελέητος και ατέλειωτος αλλά για πρώτη φορά έγινε ξεκάθαρο ότι τη δεκαετία του 2020-2030 δε θα την κερδίσουν εκείνοι με το χαμηλότερο κόστος εργατικού δυναμικού, ούτε οι χώρες με το μεγαλύτερο στράτευμα και στρατιωτικό εξοπλισμό. Ούτε καν οι χώρες με τον μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρόλο. Θα τον κερδίσουν, όσοι πετύχουν με αξιώσεις στη μάχη της έρευνας και της καινοτομίας.

Γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο είναι, που η ενωμένη Ευρώπη, μπορεί να προτάξει όραμα βιώσιμο για το μέλλον των λαών της. Επειδή στη νέα οικονομική/επιστημονική μάχη ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας, Ιαπωνίας και αναδυόμενων οικονομιών η Ενωμένη Ευρώπη με τα δικά της επιστημονικά κέντρα μόνο ως ενωμένη μπορεί να ανταγωνιστεί. Γι’ αυτό και είναι απολύτως απαραίτητη.

Ευρώπη μας!

Σ’ ένα από τα γνωστά ανέκδοτα του Γλαύκου Κληρίδη, ήταν λέει ένας νέος Πρόεδρος κάποιας μικρής χώρας ο οποίος, αντιμετώπιζε πρόβλημα με την κοινή γνώμη γι’ αυτό αποτάθηκε σε ένα σοφό. Ο σοφός τον άκουσε και του έδωσε τρία φακελάκια. Του εξήγησε ότι, κάθε φορά που αντιμετώπιζε πρόβλημα με την κοινή γνώμη να ανοίγει διαδοχικά τα φακελάκια και μέσα θα έβρισκε τη λύση. Την 1η φορά που ο πολιτευτής αντιμετώπισε πρόβλημα άνοιξε τον 1ο φάκελο όπου μέσα έγραφε, «φταίνε οι προηγούμενοι!». Τη δεύτερη φορά, ο φάκελος μέσα έγραφε, «φταίει η Ευρωπαϊκή Ένωση!». Την τρίτη πλέον φορά ο φάκελος έγραφε, «πήγαινε σπίτι σου, επειδή προφανώς δεν τα καταφέρνεις!».

Το ανέκδοτο θυμήθηκα με αφορμή την «Ημέρα της Ευρώπης» που γιορτάζουμε κάθε χρόνο στις 9 Μαΐου. Η ημέρα σηματοδοτεί την επέτειο της ιστορικής «Διακήρυξης Σιούμαν» καθώς, το 1950 ο τότε Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας σε ομιλία του στο Παρίσι πρότεινε μια νέα μορφή πολιτικής συνεργασίας στην Ευρώπη, η οποία θα απέτρεπε κάθε ενδεχόμενο πολέμου μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών. Όραμά του ήταν η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργάνου που θα διαχειριζόταν κεντρικά την παραγωγή άνθρακα και χάλυβα. Έτσι έθεσε τα θεμέλια της ίδρυσης της Ένωσης Άνθρακα και Χάλυβα, που στη συνέχεια οδήγησε στην ΕΟΚ και την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Μία sui generis πολιτική και οικονομική ένωση κρατών τα οποία έχουν εκχωρήσει αυτοβούλως εθνική κυριαρχία με αντάλλαγμα τα πολλαπλά οφέλη που προκύπτουν από τη συνεργασία τους.

Ο σοφός Γλαύκος Κληρίδης όμως, στο όλο νόημα ανέκδοτό του αποτύπωνε με χιούμορ τον τρόπο με τον οποίο συχνά οι πολιτευτές εσωτερικά στα κράτη μέλη επιλέγουν να καρπούνται τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις ως δικές τους προσωπικές επιτυχίες κατά τις εξαγγελίες τους και να φορτώνουν από την άλλη τα όποια δικά τους λάθη στις Βρυξέλλες. Το φαινόμενο αυτό μαζί βεβαίως και με τα δημοκρατικά κενά που παρουσιάζει η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει οδηγήσει μεγάλη μερίδα των Ευρωπαίων πολιτών να απαξιώνουν τη λειτουργία και τη σημασία της.

Εν τούτοις, οι πολίτες οφείλουν να γνωρίζουν ότι για ένα σωρό ζητήματα που αφορούν και επηρεάζουν άμεσα τις ζωές τους υπεύθυνες είναι οι Βρυξέλλες. Από την ασφάλεια τροφίμων, το περιβάλλον, τις μεταφορές, τις παραβιάσεις ατομικών ελευθεριών, τα δικαιώματα των καταναλωτών καθώς και ένα σωρό άλλα που αποτελούν μέρος αυτού που ονομάζουμε ως κοινοτικό κεκτημένο. Κοινό για κάθε Ευρωπαίο πολίτη.

Είναι γι’ αυτό το λόγο που η συμμετοχή μας στις επερχόμενες Ευρωπαϊκές εκλογές της 26ης Μαΐου έχει την ίδια αν όχι και μεγαλύτερη σημασία από τις εθνικές εκλογές. Η εκπροσώπηση ενός μικρού κράτους μέλους στο Ευρωκοινοβούλιο έχει τη δικό της ειδικό κέντρο βάρους -όχι μόνο για την εικόνα της χώρας μας- αλλά κυρίως, για τη δυνατότητά της να επηρεάσει, να πείσει και να καθορίσει σε καίρια ζητήματα πολιτικής τη θέση της πολιτικής ομάδας στην οποία συμμετέχει προς όφελος των συμφερόντων της χώρας μας.

Θέματα μετανάστευσης, ενιαίας φορολογίας, τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενέργειας, δικαιοσύνης, καταπολέμησης της διαφθοράς κι ένα σωρό άλλα εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της Ε.Ε. και ως τέτοια η Κύπρος έχει ειδικά συμφέροντα και θέσεις να υπερασπίσει από τα έδρανα του ευρωκοινοβουλίου.

Γι’ αυτό στις 26 Μαΐου η Κύπρος ψηφίζει!



Ξεκινάμε το αύριο!

Η προσπάθεια μηδενισμού όλου του έργου που επιτεύχθηκε τα προηγούμενα τρία χρόνια είναι εντυπωσιακή. Αλήθεια, τι πρόταση έχουμε ακούσει όλα αυτά τα χρόνια από την αντιπολίτευση;
Υπενθυμίζω ότι η πρόταση του ΑΚΕΛ για έξοδο από το μνημόνιο συνοψίζόταν στα εξής:  Έξοδος από το ευρώ (χωρίς να μπορούν να εγγυηθούν ότι μια τέτοια επιλογή δε θα συνεπάγεται και έξοδο από την Ε.Ε.), επιστροφή σε εγχώριο νόμισμα και στάση πληρωμών σε σχέση με τους εξωτερικούς δανειστές.
Αυτή την πρόταση κατέθεσαν επίσημα τον Μάιο του 2013 στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στα πολιτικά κόμματα. Μια ανυπόγραφη πρόταση γεμάτη επαναλήψεις, αντιφάσεις και αυτούσιες αντιγραφές από άλλες πηγές. Δεν ξεκαθαρίζαν με ποιο τρόπο θα καταστεί εφικτή η αποπληρωμή του εξωτερικού δημόσιου χρέους και δεν είχαν κυριολεκτικά κανένα πλάνο για την αντιμετώπιση της πλήρους απώλειας κάθε ίχνους  φερεγγυότητας από μέρους της κυπριακής οικονομίας.
Εν τούτοις η ακελική πρόταση δεν παρέλειπε να κάνει αναφορά σε άλλες περισπούδαστες εισηγήσεις του τύπου, «να λειτουργήσει η οικονομία χωρίς μετρητά μέχρι να ετοιμαστούν τα νέα νομίσματα», λύση, που οι μυστήριοι συντάκτες θεωρούσαν ως τη «λιγότερο προβληματική από ότι εκ πρώτης όψεως φαίνεται, αφού η συντριπτική πλειοψηφία των συναλλαγών ούτως ή άλλως γίνεται χωρίς μετρητά».
Κι ενώ το ΑΚΕΛ ακροβατούσε μεταξύ λίρας και ευρώ, τα μικρά κόμματα -όλα ανεξαιρέτως- λάτρεψαν το Τσιπρικό μοντέλο ηγεσίας. Τον νεαρό που από το πουθενά έκανε τον κόσμο να παραληρεί. Που ανέβασε τις προσδοκίες υπερβολικά και που πέτυχε να δημιουργήσει ένα πρωτόγνωρο ενθουσιασμό και φανατικό κοινό. Στο πάρα ένα γλύτωσε η Ελλάδα από την απόλυτη οικονομική καταστροφή εξαιτίας της δυσκολίας του ίδιου να κατανοήσει ότι σε δύσκολα ζητήματα δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις κάτι που τελικά παραδέχτηκε και ο ίδιος. Όπως εύστοχα δήλωσε ο Θεοδωράκης στη Le Monde “Τα ιδιαίτερα του κ. Τσίπρα μας κόστισαν ακριβά“.
Σήμερα Μάιο του 2016, που η Κύπρος μας βρέθηκε επιτέλους εκτός μνημονίου και το άρμα της ανάπτυξης επανεκκινεί, δεν υπάρχει χώρος ούτε για πειραματισμούς, ούτε για μαθητευόμενους μάγους.
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός τόλμησε διαχρονικά να προτείνει εγκαίρως τα χρήσιμα και τα σωστά. Κόντρα στο λαϊκισμό και στην κενή συνθηματολογία. Με κεντρικούς άξονες τον πατριωτικό ρεαλισμό στο Κυπριακό και τη συνετή διαχείριση στην οικονομία. Συναντήσαμε κατά καιρούς σκληρή κριτική και λοιδορίες, αλλά παραμείναμε πιστοί στην ιδεολογία και στις αρχές μας.
Σήμερα, αυτά που εμείς λέγαμε για χρόνια, αποτελούν τις προφανείς και ορθολογικές εθνικές επιλογές. Το Κυπριακό δεν μπορεί να παραμένει άλυτο. Το κράτος δεν μπορεί να ξοδεύει περισσότερα απ’ όσα έχει. Χρειαζόμαστε ένα νέο οικονομικό μοντέλο. Η Κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη με σοβαρότητα και υπευθυνότητα, οδηγεί την Κύπρο μπροστά. Αυτή η πορεία πρέπει να συνεχιστεί. Η Κύπρος δεν μπορεί να γυρίσει πίσω.
Γι αυτό η Κύπρος χρειάζεται ένα ισχυρό Δημοκρατικό Συναγερμό για να στηρίξει την Κυβέρνηση στις δύσκολες μάχες που έρχονται. Που να μπορεί να επιτελέσει ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έργο και να προωθήσει αποτελεσματικά την κυβερνητική πολιτική. Χρειαζόμαστε Βουλευτές μάχιμους και ικανούς. Που να μπορούν να αντιμετωπίσουν το μηδενισμό της αντιπολίτευσης και να πείσουν την κοινωνία για την ορθότητα των πολιτικών μας.

Τώρα είναι η ώρα του Δημοκρατικού Συναγερμού! Η ώρα να δικαιώσουμε την 40χρονη ιστορία μας. Στις εκλογές της 22ας Μαΐου 2016, πάμε στις κάλπες για να αποδείξουμε ότι οι πολίτες αυτής της χώρας έχουν πολιτική κρίση και άποψη. Ξεκινάμε το αύριο!

«Η Τουρκία στο εδώλιο…»


Πρόκειται για μια συζήτηση που διαρκεί τουλάχιστον από την Τουρκική εισβολή και μετά. Η ειρωνεία είναι ότι οι αυτοαποκαλούμενοι εκφραστές της λεγόμενης “διεκδικητικής” πολιτικής οικειοποιήθηκαν το σύνθημα να “καθίσει η Τουρκία στο εδώλιο”, εννοώντας να κριθεί για τη συνεχιζόμενη κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου. 
Βεβαίως, αντιλαμβάνομαι πως μέσα σε όλη αυτή τη –δίχως αντίλογο- συνθηματολογία, ακόμα και οι “διεκδικητικότεροι” των διεκδικητών, δεν εννοούν ότι θα συσταθεί ποτέ ένα διεθνές δικαστήριο το οποίο να δικάσει και να καταδικάσει την Τουρκία. Γιατί όσες φορές υιοθετήσαμε μία νομικίστικη αντίληψη του κυπριακού είδαμε αποφάσεις να βγαίνουν υπέρ μας, αλλά και αποφάσεις εναντίον μας. Ποτέ όμως δεν είδαμε δικαστήρια να επιλύουν πολιτικά προβλήματα μεταξύ κρατών. Μένει συνεπώς το πολιτικό κομμάτι της διαδικασίας κρίσης της Τουρκίας.
Η αλήθεια όμως είναι ότι ποτέ δεν ακούστηκαν σαφείς, ρεαλιστικές, τεκμηριωμένες και εφαρμόσιμες προτάσεις από αυτή την σχολή σκέψης. Η ειρωνεία ολοκληρώνεται με ακόμα μια διαπίστωση. Κάθε φορά που γίνεται μία σοβαρή προσπάθεια από ελληνοκυπριακής πλευράς που θα αναγκάσει την Τουρκία να βρεθεί αντιμέτωπη με τη διεθνή κοινότητα οι ίδιοι κύκλοι φωνάζουν ότι οι ενέργειες επίλυσης του κυπριακού ενέχουν τον κίνδυνο της αναγνώρισης του ψευδοκράτους!
Συνεπώς, βάση των πιο πάνω καταλήγουν σε ένα λογικό αδιέξοδο. 
Επειδή πολύ απλά ο μοναδικός τρόπος για να βρεθεί η Τουρκία αντιμέτωπη με τις πράξεις της θα είναι τη στιγμή που θα εξαναγκαστεί να αποσύρει τα στρατεύματά της και να συναινέσει σε λύση του κυπριακού. 
Όσοι βρισκόμαστε στο στρατόπεδο της ρεαλιστικής πολιτικής του Γλαύκου Κληρίδη και άλλων πολιτικών ηγετών και δυνάμεων του τόπου, βλέπουμε ότι, το «πολιτικό γώνιασμα» της Τουρκίας περνά μέσα από τη διαδικασία επίλυσης του κυπριακού. Κανένας άλλος δρόμος δε μπορεί να οδηγήσει στην άρση της κατοχής. 
Κατά συνέπεια και επειδή επιτέλους θα πρέπει να φύγουμε από την κενή συνθηματολογία, θα παραθέσω τρία μόνο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πως η σύνεση θέτει με τρόπο ουσιαστικό την Τουρκία στο εδώλιο:
1ο. Η Τουρκία κρίνεται από την στάση της στο Κυπριακό. Αυτή την στιγμή διεξάγονται επιτέλους σοβαρές διαπραγματεύσεις για επίλυση του κυπριακού. Η διαδικασία βρίσκεται σε κομβικό σημείο και υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο σύντομα η Τουρκία να κληθεί να απαντήσει επί των θεμάτων που την αφορούν άμεσα. Θα επιμένει στον αναχρονιστικό εγγυητικό της ρόλο; Θα αποσύρει τα στρατεύματα αμέσως μετά την λύση; Θα συμβάλει εποικοδομητικά στο ζήτημα των εποίκων; Όλα αυτά, δεν είναι αόριστα αλλά ουσιαστικά ερωτήματα στα οποία η Τουρκία θα κληθεί να τοποθετηθεί πάρα πολύ σύντομα.
2. Η Τουρκία κρίνεται στις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και εδώ αποδεικνύεται η σοφή και ρεαλιστική στρατηγική των αειμνήστων Κληρίδη-Κρανιδιώτη. Με την Κύπρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία να χτυπά την πόρτα. Με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ζητούν απαντήσεις από την Τουρκία για τη μη εφαρμογή του πρωτοκόλλου 10 και της αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, όλα δηλαδή όσα ονομάζουμε ως κυπρογενείς υποχρεώσεις. Επομένως η Τουρκία κι εδώ κρίνεται.
3. Η Τουρκία κρίνεται και σε περιφερειακό επίπεδο. Μετά την έξαλλη πολιτική προσπάθειας ηγεμονισμού στην περιοχή, τι έχει πετύχει η Τουρκία; Ποια είναι άραγε η σχέση της με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Συρία, τον Λίβανο και την Ιορδανία; Με εξαίρεση κάποιες αναλαμπές συνεργασιών, όλοι παραδέχονται ότι η Τουρκία έχει αποξενωθεί από την νοτιοανατολική μεσόγειο. Σε μια περιοχή δε, που όλοι αναγνωρίζουν και πάλι την σοφή, διαχρονική και συνετή πολιτική των ρεαλιστικών ηγεσιών του τόπου, να διατηρούν σχέσεις φιλίας και συνεργασίας με όλους. Καθιστώντας έτσι την Κύπρο σημείο αναφοράς και συνεννόησης, σε μια αποξενωμένη για την Τουρκία περιοχή. Που βρίσκεται συνεπώς η Τουρκία; Κρίνεται  από όλες τις χώρες της περιοχής την στιγμή που εμείς προβαίνουμε σε σειρά διμερών και τριμερών συνεργασιών.
Θα μπορούσε κανείς να παραθέσει κι’ άλλα παραδείγματα σαν τα πιο πάνω. Μένω ως εδώ γιατί θεωρώ πως ήρθε ο καιρός οι συμπολίτες μας να κρίνουν και να μας κρίνουν όλους και για όλα. Και όσους οικειοποιήθηκαν την λεγόμενη διεκδικητική πολιτική και όσους διορατικά και δραστήρια μετέτρεψαν ένα σύνθημα σε πράξη. Έβαλαν την Τουρκία επιτέλους στο εδώλιο!

Δεν ξεχνώ τον Γλαύκο Κληρίδη


Ο Γλαύκος Κληρίδης χάραξε ανεξίτηλα τη σύγχρονη κυπριακή ιστορία και την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας έχοντας την πολιτική ικανότητα να συνδέει τα συμφέροντά της Κύπρου, παρά το μικρό της μέγεθος, με το μεγάλο πλέγμα των γεωστρατηγικών συμφερόντων στην περιοχή. 

Ο ίδιος, μιλώντας στον καθηγητή και συγγραφέα Νιαζί Κιζίλγιουρεκ έλεγε, «Παίζεις σκάκι, πρέπει να βλέπεις έξι κινήσεις απέναντί σου, αν θέλεις να είσαι “champion” και να ξέρεις ότι τούτος θα κάνει αυτή την κίνηση, αυτός θα κάνει τούτη και γι’ αυτούς τους λόγους …».

Ακόμη και αν κάποιος διαφωνεί με επιμέρους πολιτικές και αποφάσεις που στήριξε ο Γλαύκος Κληρίδης, νομίζω ότι πολύ δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να αρνηθεί ότι εξέφρασε και σε σημαντικό βαθμό επέδειξε στη διαχείριση του εθνικού προβλήματος, όσο κανένας άλλος πολιτικός στην Κύπρο, πολιτικό ρεαλισμό. Ένας πολιτικός που έδωσε μάχες για τα συμφέροντα της πατρίδας του, ζυγίζοντας πάντοτε πολύ καλά τη διεθνή συγκυρία.

Ο ίδιος πάντοτε με διάθεση αυτοκριτική και έχοντας πλήρη επίγνωση των λαθών που μας οδήγησαν στα τραγικά γεγονότα του ’74 έλεγε «…δεν παρακολουθούσαμε τις διεθνείς εξελίξεις. Η μόνη εξέλιξη που παρακολουθούσαμε ήταν μέσα στην Κύπρο και πως θα πείσουμε τους άλλους ότι έχουμε δίκιο… Ένας statesman μετρά πρώτα τι περιθώρια έχει να κάνει συγκεκριμένες κινήσεις και ύστερα παίζει…».

Ο Γλαύκος Κληρίδης εκπροσώπησε το αντίπαλο δέος του «μακροχρόνιου αγώνα». Μέχρι και στις τελευταίες του συνεντεύξεις επέμενε να τονίζει ότι η πάροδος του χρόνου οδηγεί σε παγίωση των τετελεσμένων της κατοχής. Δυστυχώς δικαιώθηκε απόλυτα για αυτό. Χρόνο με το χρόνο τα δεδομένα επί του εδάφους  παγιώνονται προς όφελος της Τουρκίας. 

Ο Γλαύκος Κληρίδης υπήρξε ο πρώτος Κύπριος πολιτικός που υποστήριξε ανοικτά λύση του κυπριακού στη βάση της  ομοσπονδίας. Το έπραξε αυτό γιατί ζυγίζοντας την μέχρι τότε πορεία του κυπριακού και λαμβάνοντας υπόψη τα όσα είχαν συζητηθεί στο πλαίσιο των ενδοκυπριακών συνομιλιών που είχαν προηγηθεί της καταστροφής του 1974, διαμόρφωσε την άποψη ότι η λύση ομοσπονδίας  ήταν η καλύτερη επιλογή υπό τις περιστάσεις και η μόνη που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες. 

Ο Γλαύκος Κληρίδης δεν αναλωνόταν σε επιφανειακές αναλύσεις. Ούτε φλέρταρε με λύσεις τύπου «ενδιάμεση πορεία». Ο Γλ. Κληρίδης αντιλαμβανόταν πόσο πιο σύνθετα είναι τα πράγματα. Πόσες περισσότερες δυσκολίες αλλά και προοπτικές διανοίγονται από την κάθε κίνηση που θα έκανε στη «σκακιέρα του Κυπριακού». O Κληρίδης και πριν την εισβολή και μετά δέχτηκε τις πιο ακραίες και άδικες επικρίσεις που δέχτηκε πολιτικός στην Κύπρο όμως τις αντιμετώπισε με απαράμιλλη ψυχραιμία και αποφασιστικότητα χωρίς να χάνει το βλέμμα του από το στόχο που υπηρετούσε και το κοινό καλό.

Ούτε λιγοψύχησε όταν η Τουρκία απειλούσε με πόλεμο στο ενδεχόμενο ένταξής μας στην Ε.Ε.. Επειδή γνώριζε τι επέβαλλαν εκείνη τη στιγμή τα ευρωπαϊκά συμφέροντα. Είχε επίσης τη σοφία να επιμείνει όπως η Κύπρος ενταχθεί με τις υπόλοιπες εννέα υπό ένταξη χώρες επειδή γνώριζε πολύ καλά ότι την Κύπρο την ευνοούσε η ομαδική ένταξη και ότι μέσα στο πλέγμα της δυναμικής που δημιουργείτο αποδυναμώνονταν οι αντιδράσεις της Τουρκίας.

Αναλογιζόμενη τον Γλαύκο Κληρίδη, πιστεύω ότι η δικαίωση των αγώνων του θα είναι η ημέρα απελευθέρωσης και επανένωσης του νησιού. Δύο χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τον θάνατό του. Ας αναλογιστούμε τις πολιτικές παρακαταθήκες που μας άφησε και ας αντλήσουμε από αυτές μαθήματα πολιτικής σκέψης και δράσης. 

Δε συμφωνούν ή δε θέλουν;


Μία ζωντανή συνομιλία που είχα την περασμένη εβδομάδα στο ραδιόφωνο του Λόγου ήταν αρκούντως διαφωτιστική της γραμμής που ακολουθείται από όλους εκείνους οι οποίοι βλέπουν με ιδιαίτερη καχυποψία το ενδεχόμενο της λύσης του κυπριακού. 

Σ’ εκείνη την συνομιλία ο εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ επέμενε ότι η αντίδραση τους σε σχέση με τις διαπραγματεύσεις οφειλόταν στο γεγονός του ότι δεν είχαν καθόλου ενημέρωση, όμως στη συνέχεια όταν η δημοσιογράφος τον ρώτησε με τι ακριβώς διαφωνούν ως προς την ουσία. Η απάντηση του ήταν ότι διαφωνούν «με όλα!». 

Στη δική μου παρατήρηση ότι είναι τουλάχιστον παράδοξο κάποιος να διαφωνεί με όλα όσα δεν ξέρει, πήρα την απάντηση ότι ακούει από δεξιά κι αριστερά (!) ενώ επέμενε να τονίζει ότι η διαφωνία τους επεκτείνεται σε όλα!

Ο λόγος που διαφωνούν σε όλα είναι πιστεύω επειδή δεν επιθυμούν οι διαπραγματεύσεις να καταλήξουν σε μία ολοκληρωμένη λύση. Θεωρούν ότι έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος και ότι αν η λύση είναι κοντά ότι δε θα προλάβουν ενδεχομένως να προπαγανδίσουν εναντίον της. Η προσπάθεια των περασμένων μηνών να αποδομηθεί ο Ακκιντζί δεν πέτυχε. Η μεγάλη πλειοψηφία της κοινής γνώμης αναγνώρισε στο πρόσωπο του τουρκοκύπριου ηγέτη καλές προθέσεις, εντιμότητα και διάθεση συμβιβασμού. Γι αυτό εξάλλου η νέα τους προσπάθεια επικεντρώνεται στο να δαιμονοποιήσει το περιεχόμενο της λύσης προτού καν αυτό παρουσιαστεί στη δημοσιότητα. Ο πιο εύκολος τρόπος για να το πετύχουν είναι είτε μέσα από την ισοπέδωση του τύπου «διαφωνούμε με όλα», είτε, μέσα από την επιλεκτική αναφορά ευαίσθητων ζητημάτων  πλασαρισμένα με τρόπο απλοϊκό για να φοβερίσουν τον κόσμο ότι η επικείμενη συμφωνία πλήττει τα δικαιώματά τους. 

Πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η επιμονή τους ότι με τη λύση του κυπριακού θα διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία. Πράγμα εντελώς ανυπόστατο. Επειδή η Κυπριακή Δημοκρατία πέραν του ότι είναι κατοχυρωμένη συνταγματικά μέσα από τη διεθνή αναγνώριση που απολαμβάνει από την ημέρα ίδρυσής της έχει ένα επιπλέον ισχυρό εργαλείο στη φαρέτρα της και αυτό είναι η πλήρης και ισότιμη συμμετοχή της στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Γλαύκος Κληρίδης όταν υλοποιούσε με προνοητικότητα, σθένος και πείσμα την ενταξιακή πορεία της χώρας μας στην Ε.Ε. δεν το έκανε μόνο για λόγους οικονομικούς αλλά πρωτίστως για λόγους πολιτικούς. Η Κυπριακή Δημοκρατία και το σύνταγμά της θωρακίστηκαν μέσα από την Ε.Ε.. Όσοι δεν το αντιλαμβάνονται ακόμη αυτό και επιμένουν ότι η Δημοκρατία μπορεί να βρεθεί σε θέση από-αναγνωρισμένης κοινότητας είναι είτε πολιτικά άσχετοι είτε επιτηδευμένα λαϊκιστές. 

Τέλος, είναι πραγματικά άξιο απορίας όταν μέσα σε μερικές μόνο ημέρες, η Κύπρος φιλοξένησε πρώτα τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στη συνέχεια την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας και ενώ επαναδιορίστηκε ο ειδικός απεσταλμένος της ΕΕ για το κυπριακό πως ορισμένοι αντιλαμβάνονται ότι η λύση που συζητιέται ότι απομακρύνεται από το κεκτημένο και τις βασικές ελευθερίες.

Σε κάθε περίπτωση, πάντα είναι δυστυχώς πιο εύκολο να επιλέξεις την ατάκα παρά την λογική. Αυτό το οποίο είναι βέβαιο είναι πως αυτή τη στιγμή το παιχνίδι του φόβου το παίζουν όσοι επιμένουν να μείνουμε προσκολλημένοι στο παρελθόν και να διαιωνίσουμε την υφιστάμενη κατάσταση της διαίρεσης. Όσοι από εμάς από την άλλη πιστεύουν στην αλλαγή που μπορεί να φέρει η λύση του κυπριακού δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να βάλουμε πάνω από το φόβο τη λογική, την ελπίδα, και την προοπτική. 
Scroll to top